Samen nieuwe deuren openen 

Als het gaat om digitale processen, kuntstmatige intelligentie, duurzaamheid of de circulaire economie, zonder nauwkeurige en betrouwbare gegevens kunnen transformatieprojecten niet slagen. Gegevens verschaffen inzichten in processen, onthullen het efficiëntiepotentieel en maken vooruitgang meetbaar. Onjuiste of onbetrouwbare gegevens leiden tot verkeerde beslissingen of inefficiënte processen, geheel volgens het ‘garbage in, garbage out’-principe. Door te investeren in gegevenskwaliteit en in nauwkeurige en betrouwbare meettechnologie leggen bedrijven het fundament voor een succesvolle transformatie. In dit verband worden sensoren die kwaliteitsparameters in real time monitoren tijdens het proces steeds populairder: contractfabrikant Lonza, bijvoorbeeld, liet zien hoe dit bioprocessen optimaliseerde met behulp van Raman-spectroscopie. En nieuwe inzichten in bestaande installaties zijn ook mogelijk. Masco Group Automation liet zien hoe men gebruikmaakte van niet-invasieve meettechnologie voor het implementeren van IIoT-oplossingen in gereguleerde bedrijven in de life sciences-industrie. 

Behalve de meetwaarde zelf leveren slimme meetinstrumenten een grote hoeveelheid gegevens die inzicht geven in de sensor en het proces. Met digitale communicatieprotocollen zoals HART, PROFIBUS, Ethernet APL, IO-Link, draadloze technologieën en binnenkort Single Pair Ethernet kan de procesindustrie gebruikmaken van deze schat aan gegevens. Dankzij IIoT-ecosystemen en digitale toepassingen kunnen gegevens worden getransformeerd in informatie door deze te verwerken, in de juiste context te plaatsen en te visualiseren. De voordelen zijn meteen duidelijk – hogere efficiëntie, veiligheid en kwaliteit. Nouryon, producent van speciale chemicaliën, liet zien hoe men gebruikmaakte van sensorgegevens en digitale modellen op een locatie voor het verlengen van kalibratie-intervallen en het tevens verkorten van downtime van de installatie. Een voorbeeld van de VS liet zien hoe een afvalwaterzuiveringsinstallatie met 1200 meetinstrumenten kan werken met slechts twee technici dankzij digitalisering – deels doordat foutdiagnose en troubleshooting op afstand mogelijk zijn. 

Kunstmatige intelligentie is de veelbelovende technologie van deze tijd. Verwacht wordt dat het complexe problemen kan oplossen en installatieautomatisering naar een hoger niveau kan tillen door continue voorspellingen. De Insight Sessions op het Global Forum 2026 maakten duidelijk, dat AI nu meer dan slechts een modewoord in de procesindustrie is – het vindt zijn weg steeds meer in praktische toepassingen. Het Franse bedrijf Purecontrol presenteerde een AI-oplossing voor water-, afvalwater- en afvalbeheer. Het betreft strategieën voor een optimale controle op basis van interne en externe gegevens. Deze worden vervolgens geïmplementeerd in de programmeerbare logische controller. Prestaties en energiebesparingen zijn al in meer dan 600 installaties gemaximaliseerd; bijvoorbeeld in het beluchtingsproces van afvalwaterzuiveringsinstallaties. AI is echter niet ‘plug and play.’ Eerst moet deze zijn economische waarde aantonen, vertrouwen winnen en bovendien de juiste gegevens krijgen. Verder is AI slechts één van de vele tools. Afhankelijk van de uitdaging zijn eenvoudigere, op regels gebaseerde methoden – d.w.z. klassieke algoritmen zonder lerende componenten — de meest geschikte oplossing. 

Om hun ecologische voetafdruk te verkleinen, kiezen bedrijven steeds vaker voor procesoptimalisatie. Dit vermindert niet alleen het verbruik van energie, water en grondstoffen, maar verlaagt ook de kosten op installatieniveau. Projecten van diverse installatieproducenten laten het aanzienlijke potentieel van efficiëntievoordeel zien: in de life sciences-industrie resulteerde optimalisatie van een installatie voor de productie van water voor inspuiting in miljoenenbesparingen voor de gehele levensduur van de installatie. In clean-in-place (CIP) processen in brouwerijen heeft een nieuwe oplossing het aantal reinigingscycli 30 procent verlaagd. Tegelijkertijd leidt de noodzaak voor duurzaamheid tot volledig nieuwe technologieën en bedrijfsmodellen. Een voorbeeld is Streamline Innovations. Met een nieuw proces zet dit Amerikaanse bedrijf waterstofsulfide chemisch om in elementaire zwavel, waardoor de zware industrie milieuvriendelijker wordt. 10 jaar na de introductie heeft het bedrijf nu een jaarlijkse omzet van ruim $100 miljoen. 

De wereld wordt steeds complexer, nieuwe technologieën ontwikkelen zich razendsnel en alles is met elkaar verbonden: daarom kan geen enkel bedrijf deze transformatie in zijn eentje uitvoeren. Samenwerking is essentieel voor de snelle ontwikkeling van transformatieve producten en oplossingen, en het samen creëren van waarde waar alle belanghebbenden van profiteren. In de procesindustrie is samenwerking op gelijke voet tussen sensorproducenten, installatiebouwers, automatiseringsspecialisten en eindgebruikers en andere partners heel belangrijk geworden. Deze vervangt traditionele leveranciersrelaties en wordt gekenmerkt door transparantie, het delen van kennis en vertrouwen. Hierdoor is een betere planning mogelijk voor de gehele toeleveringsketen. Klanten krijgen nu producten en oplossingen die tegemoetkomen aan hun behoeften – en bedrijven worden nu geholpen bij het verkleinen van ontwikkelingsrisico's.